A praza do Berbés é, ao seu pesar, paradigma do caótico urbanismo de Vigo. A deterioración deste patrimonio histórico non fixo máis que acelerarse ao longo dos últimos anos a ritmo vertixinoso. Casas en ruínas nos soportais, desaparición do antigo parque axardinado, consolidación de naves industriais na súa fronte… Urxe frear o proceso. A Concellaría de Barrios Históricos púxose ao choio, co convencemento de que tarde ou cedo haberá que recuperar un espazo tan singular, o que viu nacer a cidade.

O tenente de alcalde, Santiago Domínguez, ultima a elaboración dun proxecto para que O Berbés volva abrazar o mar. «A nosa idea é abrir a praza, que os cidadáns gañen espazos e que se convirta no mellor escaparate posible do Casco Vello», apunta. A proposta contempla, ademais da rehabilitación das 48 fachadas de edificios, a peonalización de gran parte da praza, a eliminación do enreixado portuario e o traslado de naves frigoríficas a Bouzas.

Almacéns
Domínguez é un firme convencido da necesidade de reordenar espazos en toda a franxa portuaria. Avoga por levar a Bouzas, onde permanecen máis de corenta almacéns baleiros e sen estrearse desde o 2008, as naves que tapan a visión do mar no Berbés.
Na contorna da praza hai outra nave en desuso que o Porto quere reconverter nunha pescadoteca, unha zona de lecer relacionada co mundo do peixe. Detrás dela, xa está a dársena do porto pesqueiro cos barcos ofrecendo a diario o espectáculo do seu traballo, agora mesmo vedado para os ollos cidadáns.

A Asociación de Vecinos do Casco Vello apoia con entusiasmo a idea. O seu presidente, Henrique Macías, xa explicou por carta ás institucións que sería a forma facer efectiva a frustrada operación Abrir Vigo ao mar. Para iso só necesítase enterrar o tráfico e algo de xenerosidade por parte do Porto.

Os tres grandes organismos públicos de Vigo son culpables da deterioración do Berbés: o Concello porque non freou a deterioración dos edificios dos soportais, onde apenas se conserva algún elemento orixinal do que un día foi o berce de Vigo; o Porto porque os sucesivos recheos non fixeron máis que afastar o mar e crear novas pantallas visuais; e a Zona Franca porque en 1999 levou a cabo unha controvertida reforma da praza.

Coa escusa da construción dun aparcadoiro subterráneo (cuxas prazas se confirmaron insuficientes para os residentes da zona ao pouco de abrirse), o arquitecto Vázquez Consuegra deseñou unha gran chaira de granito que a case ninguén convenceu e que, quizais por iso, acabouse adulterando aínda máis con engadidos como o estaque con gamelas-macetero e un parque infantil pegado aos soportais.
Zona Franca, que tamén recibiu severas críticas polo resultado da construción do centro comercial A Laxe, tampouco apostou no seu momento por prolongar o túnel do Berbés desde Cánovas do Castillo ata a avenida de Beiramar.
Ribeira

O descontento dos veciños da zona é máis que evidente. Un bo exemplo é Josefina Sánchez, de 76 anos, que leva toda a súa vida «na Ribeira». O nome é tan habitual no Casco Vello como carente de sentido a estas alturas, xa que non se atisba ningunha beira salvo que un suba ata o Paseo de Alfonso . «Traballei no porto desde nena, empacando peixe, e sempre estiven aquí, por iso me apena especialmente ver como cambiou todo e como se foi afastando cada vez máis o mar», lamenta.

www.lavozdegalicia.es